Nằm trên tuyến Quốc lộ 15, bắc qua dòng sông Gianh, cầu Đò Vàng là một địa danh gắn liền với đời sống và ký ức lịch sử của người dân xã Đồng Lê, tỉnh Quảng Trị.
Theo tên gọi trước đây, khu vực cầu và bến đò từng được gọi là bến đò Khe nét. Không chỉ giữ vai trò kết nối giao thông giữa hai bờ sông, nơi đây còn lưu giữ câu chuyện lịch sử được lưu truyền qua nhiều thế hệ, góp phần làm nên nét đặc trưng về văn hóa, lịch sử của vùng đất địa phương.
Cầu Đò Vàng
Cầu Đò Vàng nằm trên tuyến Quốc lộ 15, phía Nam là khu vực thôn Thượng Phong, phía Bắc là khu vực làng Đò Vàng (nay thuộc thôn Tân Thuỷ), tất cả đều thuộc xã Đồng Lê, tỉnh Quảng Trị. Đặc biệt, cạnh cầu Đò Vàng còn có cầu đường sắt Đò Vàng chạy song song, tạo dấu ấn riêng của cụm giao thông bắc qua dòng Gianh. Hai cây cầu nằm cạnh nhau không chỉ phục vụ đi lại, kết nối giao thương mà còn là hình ảnh gắn bó với cảnh quan và đời sống của người dân địa phương.
Cầu nhìn từ thôn Thượng Phong hướng sang thôn Tân Thuỷ
Theo lời kể được lưu truyền trong dân gian, tên gọi Đò Vàng có liên quan đến sự kiện vua Hàm Nghi trên đường rút lui trước sự truy lùng của thực dân Pháp vào giai đoạn cuối của phong trào Cần Vương. Trong hành trình ấy, nhà vua cùng đoàn tùy tùng, trong đó có Tôn Thất Thuyết, được cho là đã đi thuyền qua khu vực này. Tương truyền, do trên thuyền chở theo một lượng vàng bạc khá lớn nên con đò bị chìm tại dòng sông Gianh. Từ câu chuyện ấy, địa danh Đò Vàng dần được hình thành và lưu truyền trong dân gian. Dù câu chuyện về nguồn gốc tên gọi vẫn chưa được xác thực; vẫn cần được tiếp tục tìm hiểu, đối chiếu với các tư liệu lịch sử, nhưng qua nhiều thế hệ, Đò Vàng đã trở thành một địa danh quen thuộc, in đậm trong tâm thức của người dân địa phương, cũng như thu hút sự tò mò của du khách khi đi qua địa phận xã Đồng Lê.
Hướng nhìn qua cầu đường sắt Đò Vàng
Mỗi tên đất, tên làng, tên cầu không chỉ đơn thuần là cách gọi để nhận diện một vùng quê mà còn chứa đựng những câu chuyện, ký ức và dấu ấn của một thời kỳ lịch sử. Ngày nay, cầu Đò Vàng tiếp tục là điểm kết nối giao thông quan trọng trên tuyến Quốc lộ 15, góp phần phục vụ nhu cầu đi lại, giao thương và phát triển kinh tế – xã hội của Nhân dân. Cùng với sự đổi thay của quê hương Đồng Lê, cây cầu mang theo giá trị không chỉ về giao thông mà còn về văn hóa, lịch sử, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về những câu chuyện gắn với vùng đất mình đang sinh sống.
Việc tìm hiểu, gìn giữ và giới thiệu những địa danh giàu ý nghĩa như cầu Đò Vàng là cách để bảo tồn những giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống của quê hương. Qua đó, góp phần giáo dục truyền thống, bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước và nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi người trong việc gìn giữ những dấu ấn lịch sử trên mảnh đất Đồng Lê hôm nay.
Thực hiện: Thuý Quỳnh